Geluid

In de grondwet staat dat iedereen gelijk behandeld moet worden. Ten aanzien van geluid langs het spoor is dit niet het geval.

Langs nieuw spoor is alles erop gericht om hooguit 55 decibel (Lden) op de gevel van woningen te hebben.
De maatregelen hierbij worden in volgorde van bron, overdracht en ontvanger getroffen.
- Op bronniveau: maatregelen aan spoor en materieel.
- Op overdrachtniveau: geluidsschermen
- Op ontvangerniveau: aanpassingen aan woningen waarbij isolatiemaatregelen zijn getroffen die het geluid in de woning terug moeten brengen op 35 decibel.

- Langs bestaand spoor, aanwezig in 1986, zijn maatregelen getroffen wanneer er sprake was van geluid vanaf 70 dB(A) op de gevel. De maatregelen hierbij werden ook in volgorde van bron, overdracht en ontvanger getroffen. Het geluid in de woning moest teruggebracht worden tot 45 decibel.

Dat maatregelen tegen geluid nodig zijn, is niet alleen omdat geluid hinder veroorzaakt, maar ook omdat het gezondheidsschade toebrengt. Veel meer schade dan de meeste mensen denken. Zie bij doelstelling gezondheid.

Het verschil tussen de IJssellijn en de Betuweroute is groot. De Betuweroute heeft 160 km geluidscherm, is waar nodig verdiept of ondergronds aangelegd en woningen staan op afstand. De IJssellijn heeft weinig bescherming tegen geluid, terwijl hier veel woningen direct langs de spoorlijn staan. Volgens berekeningen van RONA in 1995 gaat het om bijna 700 woningen binnen 25 meter van het spoor. Sindsdien is er niet zoveel veranderd aan deze aantallen.
Langs de Twentelijn zijn in de afgelopen jaren en ook nu nog maatregelen tegen geluidshinder genomen. Ook geluidsschermen zijn op meerdere delen van het traject geplaatst.

De toename van goederentreinen zal leiden tot meer goederenvervoer in de avond en nacht, gezien de aantallen en ook door toename van het huidige personenvervoer. Ook ProRail geeft dit aan: "Het is heel gebruikelijk dat goederenvervoer 's nachts plaatsvindt, zodat de personenvervoerders op het spoor niet worden gehinderd. Zo kunnen de personenvervoerders zich aan de vervoersplicht houden, die hen is opgelegd door de overheid."

In de NaNov brief van 11 april 2000 gaf minister Netelenbos aan, dat de verwachte 21 goederentreinen alleen mochten rijden tussen 7.00 en 19.00 uur (dit geldt voor het baanvak Arnhem - Deventer). Dit in verband met de Wet Geluidhinder en Besluit Geluidhinder. Toch rijden de goederentreinen nu met name tussen 19.00 en 7.00 uur.

Langs het spoor in de gemeenten Arnhem, Rheden, Brummen, Zutphen en Lochem heeft nog maar 22% van de woningen gevelisolatie tegen geluid. En dat terwijl een aanzienlijk aantal woningen een hoge tot zeer hoge geluidsbelasting kennen in de huidige situatie. Dit blijkt uit een notitie van de provincie Gelderland. In juli 2009 hebben de ministeries van VROM en Verkeer en Waterstaat extra geld vrijgemaakt om te zorgen dat de volledige sanering voor 2011 uitgevoerd wordt. De gemeente Rheden gaf aan de belangenorganisatie van het dorp Rheden aan, dat er geen geld beschikbaar is en dat er moet worden gewacht tot ProRail dit zal doen. ProRail neemt dit vanaf 2011 over. Uiteindelijk heeft de gemeente Rheden hierover eind januari een brief naar minister Eurlings geschreven. Tot op heden is er nog geen antwoord van het ministerie. In een brief naar ProRail over trillingshinder, wordt gevraagd wanneer ProRail zal beginnen met de geluidssanering langs de IJssellijn.
Minister Eurlings gaf op een commissievergadering van Verkeer en Waterstaat op 18 mei 2010 aan dat 57 dB het wettelijke maximum was en dat hij wil dat dit gehandhaafd wordt, ook al zijn de (lees: financiële) gevolgen groot.

Geluidsoverlast door de huidige personentreinen en goederentreinen wordt niet alleen binnenshuis ervaren. Bij heel veel woningen langs de IJssellijn is er ook geluidsoverlast in de tuin, omdat het plaatsen van geluidsschermen nauwelijks mogelijk was. De zogenaamde buitenruimte en het verlengstuk van je huis is hierdoor voor velen minder goed bruikbaar om in te zitten, te praten en te ontspannen.

Bij de geluidssanering is men uitgegaan van de prognoses voor het goederenvervoer zoals in 2015 werd verwacht. De gemeenten verwachten dat de al getroffen maatregelen en de enige bronmaatregel, stillere treinen, niet voldoende zullen zijn voor het wegnemen van de geluidsoverlast door het groeiende aantal goederentreinen. Aanvullende maatregelen, zoals schermen of nog hogere schermen of het saneren of nog beter saneren van woningen zullen dan nodig zijn.

Tot nu toe zijn bewoners langs nieuw spoor van Nederland een beter uit, wat betreft de te nemen maatregelen. Let wel: een toename van 3 decibel ervaar je als een verdubbeling van het geluid! Het mensenlijk oor ervaart een daling van 10 decibel als een halvering van het geluid (Innovatie Programma Geluid).
Lees hier enkele praktijkvoorbeelden van geluid in decibellen.

Niveau in decibel voorbeeld
0 Gehoorgrens; hieronder hoort de gemiddelde mens niets meer
20 Stille slaapkamer, stiltegebied in de natuur
30 Gefluister
40 Normale woonkamer
60 Gespreksniveau
80 Drukke verkeersweg op 10 meter afstand
100 Opstijgende jumbojet op 200 meter hoogte
110 Drilboor op 1 meter afstand
140 Pijngrens
(bron www.VROM.nl)

Voormalig minister Cramer heeft een voorstel bij de Tweede Kamer neergelegd, waarin een aanpassing van de milieuwet wordt geregeld. Daarin wordt groeiruimte voor geluid geregeld en extra geluidsoverlast gelegaliseerd. De Tweede Kamer moet nog over deze aanpassing van de wet beslissen.
De Raad van State is erg kritisch over dit wetsvoorstel en vraagt zich af of het beschermingsniveau dat het wetsvoorstel aan burgers beoogt te bieden wel gerealiseerd kan worden, wanneer de minister van Verkeer en Waterstaat medewetgever en medebevoegd gezag is en ook de taak van beheerder van de rijks- en spoorwegen vervult. Een tegenstelling van belangen kan hierbij makkelijk optreden.
In het wetsvoorstel wordt zonder meer een groei van de geluidsproductie van 1,5 decibel toegestaan, wat overeenkomt met een groei van het verkeersvolume van ongeveer 40% tot het jaar 2020. Ook in situaties waarin de huidige geluidsbelasting de maximale waarde van 70 decibel al overschrijdt (volgens minister Eurlings 57 decibel). Ook hierover is de Raad van State kritisch over dit wetsvoorstel. Ook de Nederlandse Stichting Geluidshinder is kritisch over dit wetsvoorstel en heeft de Tweede Kamerleden hierop gewezen, net als het RONA inmiddels.

We willen dat de toegezegde sanering snel uitgevoerd wordt vanwege de geluidsoverlast van het huidige materieel op de IJssellijn. Hierin heeft de overheid een plicht naar haar burgers toe.
We willen overleg om de 21 goederentreinen daadwerkelijk tussen 7.00 en 19.00 uur te laten rijden.
Alle overtredingen en klachten over treinen kunt u melden bij het regionale meldpunt voor een snelle en betere afhandeling van uw klacht.

We willen geluidsonderzoek en geluidsprognoses laten uitvoeren. Daar waar de decibels overschrijdend zijn moeten extra maatregelen worden getroffen, zoals stiller materieel, raildempers, kunststof remmen, geluidsmuurtjes van maximaal 1.20m, maar geen geluidsmuren in verband met de fysieke en gevoelsmatige barrièrevorming.